WOLMED ŁÓDZKIE

Zaburzenia psychosomatyczne to schorzenia, w których objawy fizyczne są wynikiem wpływu czynników psychologicznych. Osoby na nie cierpiące często doświadczają realnych, uciążliwych dolegliwości, które nie mają jednoznacznych przyczyn medycznych. Rozpoznanie i leczenie takich zaburzeń może być skomplikowane, dlatego ważne jest zrozumienie ich natury, możliwych objawów, procesu diagnostycznego oraz metod leczenia.

Dolegliwości psychosomatyczne – jakie objawy mogą wystąpić?

Zaburzenia psychosomatyczne to fizyczne dolegliwości, mające swoje źródło w problemach emocjonalnych lub psychicznych. Oznacza to, że stres, lęk, depresja, a także inne problemy emocjonalne mogą objawiać się poprzez fizyczne symptomy, takie jak ból głowy, problemy z układem trawiennym, bóle mięśni, a nawet choroby skóry. Termin „psychosomatyczne” wywodzi się od greckich słów „psyche” (dusza) i „soma” (ciało), podkreślając ścisłą zależność między naszym umysłem a ciałem. Mechanizmy leżące u podstaw zaburzeń psychosomatycznych są bardzo skomplikowane. Jednym z kluczowych elementów jest układ nerwowy, który reaguje na emocje i stres poprzez różne procesy biochemiczne. Długotrwały stres może prowadzić do przewlekłego napięcia mięśniowego, podwyższonego ciśnienia krwi i osłabienia układu immunologicznego. W rezultacie organizm staje się bardziej podatny na różne choroby.

Najczęstsze objawy i schorzenia

Do najczęstszych objawów psychosomatycznych należą:
⦁ bóle głowy i migreny
⦁ bóle pleców i mięśni
⦁ zaburzenia trawienne, takie jak zespół jelita drażliwego
⦁ problemy skórne, np. egzema czy łuszczyca
⦁ zaburzenia snu
⦁ chroniczne zmęczenie
⦁ duszności
⦁ astma psychogenna
⦁ wysypki, swędzenie, pokrzywka

Rozpoznanie zaburzeń psychosomatycznych bywa trudne, ponieważ fizyczne objawy często nie mają oczywistej przyczyny medycznej. Ważne jest przeprowadzenie szczegółowych badań lekarskich, celem wykluczenia innych schorzeń. Pierwszy krok to dokładny wywiad lekarski, dzięki któremu możliwe będzie zrozumienie historii choroby, stylu życia pacjenta oraz ewentualnych czynników stresogennych. Z kolei badanie fizykalne pozwala wykluczyć inne, bardziej oczywiste przyczyny fizyczne dolegliwości. Lekarz może też zlecić różne badania laboratoryjne, obrazowe (np. USG, tomografię komputerową, rezonans magnetyczny) oraz inne specjalistyczne testy, aby sprawdzić, czy należy wziąć pod uwagę organiczne przyczyny objawów. W przypadku podejrzenia zaburzeń psychosomatycznych, pacjent często kierowany jest do psychologa lub psychiatry. Ocena psychologiczna obejmuje wywiad dotyczący stanu emocjonalnego, poziomu stresu, ewentualnych traum oraz oceny funkcjonowania psychicznego. Istotnym elementem jest wykluczenie innych zaburzeń psychicznych, takich jak depresja, lęki czy zaburzenia osobowości, które również mogą manifestować się objawami somatycznymi.

Leczenie zaburzeń psychosomatycznych

Leczenie zaburzeń psychosomatycznych zwykle wymaga holistycznego podejścia, zarówno pod kątem dbałości o psychikę, jak i rozważenia farmakologicznego wsparcia. Jedną z metod jest terapia poznawczo-behawioralna (CBT), pomagająca pacjentom rozpoznać i zmienić negatywne wzorce myślenia. Inne techniki obejmują medytację, ćwiczenia relaksacyjne, biofeedback oraz regularną aktywność fizyczną.

W przypadku zaburzeń psychosomatycznych ważną rolę odgrywa także farmakoterapia, zwłaszcza gdy objawy psychiczne są intensywne i znacząco wpływają na codzienne funkcjonowanie pacjenta. Leki takie jak antydepresanty czy środki przeciwlękowe mogą pomóc w zmniejszeniu objawów emocjonalnych, co w rezultacie łagodzi również fizyczne dolegliwości. Antydepresanty, na przykład selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), pomagają w regulacji nastroju, redukując objawy depresji i lęku, które często są powiązane z zaburzeniami psychosomatycznymi. Lekarz może także zastosować leki przeciwlękowe.
Farmakoterapia jest najczęściej stosowana w połączeniu z psychoterapią, ponieważ leczenie wieloaspektowe zwiększa szanse na poprawę stanu zdrowia pacjenta. Warto podkreślić, że decyzja o wprowadzeniu leków powinna być podjęta przez specjalistę psychiatrię, który uwzględni indywidualne potrzeby i stan pacjenta, monitorując jednocześnie ewentualne skutki uboczne oraz skuteczność leczenia.

Profilaktyka zaburzeń psychosomatycznych obejmuje prowadzenie zdrowego stylu życia, który pozwala na skuteczne zarządzanie stresem. Regularne ćwiczenia, zbilansowana dieta, odpowiednia ilość snu oraz techniki relaksacyjne, takie jak joga czy medytacja, mogą znacząco poprawić jakość życia i zmniejszyć ryzyko wystąpienia wymienionych zaburzeń.
Zaburzenia psychosomatyczne stanowią wyzwanie zarówno dla pacjentów, jak i lekarzy. Kluczowe jest zrozumienie, że dolegliwości fizyczne są realne i wymagają kompleksowego podejścia terapeutycznego. Współpraca między lekarzem, psychoterapeutą i pacjentem jest niezbędna, aby skutecznie zarządzać objawami i poprawić jakość życia osób cierpiących na te zaburzenia. Wczesne rozpoznanie i odpowiednie leczenie mogą prowadzić do znacznej poprawy stanu zdrowia i samopoczucia.

Zdj.: www.freepik.com

*Powyższa porada jest sugestią i nie zastępuje wizyty u specjalisty. W przypadku problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.